Στέλλα, μια ταινία που καταγγέλλει τη βία κατά των γυναικών

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, που γιορτάζεται στις

25 Νοεμβρίου, η ομάδα του Καλημέρα Μασσαλία τιμά τον αγώνα των γυναικών μέσω της έβδομης

τέχνης και συγκεκριμένα με την ταινία Στέλλα. 

Η ταινία "Στέλλα" σε σκηνοθεσία του Μιχάλη Κακογιάννη προβλήθηκε για πρώτη φορά το 1955.

Βασίζεται στο θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια».

Στην ταινία πρωταγωνιστούν μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού κινηματογράφου, η

Μελίνα Μερκούρη, ο Γιώργος Φούντας, καθώς και ο Αλέκος Αλεξανδράκης και η Σοφία Βέμπο. Η

μουσική είναι του διάσημου Έλληνα συνθέτη Μάνου Χατζιδάκι.

Η ταινία σημείωσε μεγάλη εμπορική επιτυχία στην Ελλάδα, αλλά έλαβε διχασμένες απόψεις. Τα δεξιά

μέσα ενημέρωσης εξέδωσαν πολύ αρνητικές κριτικές για το προοδευτικό της περιεχόμενο.

Η ταινία διακρίθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και προβλήθηκε στο Διεθνές

Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών το 1955.

Η πλοκή της ταινίας Στέλλα, διαδραματίζεται σε μια πατριαρχική ελληνική κοινωνία της δεκαετίας του

1950 - 1960. Η πρωταγωνίστρια: Η Στέλλα, μια νεαρή κοπέλα που τραγουδάει στο κέντρο

“Παράδεισος”, ζει τη ζωή της ως “χειραφετημένη” γυναίκα, χωρίς να ανησυχεί για την ηθική και τους

κανόνες καλής συμπεριφοράς της εποχής. Στην αρχή της ταινίας, είναι σε σχέση με τον Αλέκο, έναν

ευγενικό νεαρό που προέρχεται από μια πλούσια οικογένεια, ο οποίος προσπαθεί να την κάνει να

αλλάξει τη ζωή. Η Στέλλα, πιστή στον εαυτό της, αρνείται.

Στη συνέχεια, γοητεύεται από τον Μίλτο, ένας υποσχόμενος ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού, και

αμέσως τερματίζει τη σχέση της με τον Αλέκο. Ο τελευταίος βυθίζεται σε σοβαρή κατάθλιψη. Η

οικογένειά του απελπισμένη αποφασίζει να συναινέσει στον γάμο, αγνοώντας το ταξικό χάσμα που

υπάρχει ανάμεσα στην Στέλλα και τον Αλέκο. Η Στέλλα φυσικά απορρίπτει την πρόταση. Λίγο

αργότερα, αφιρημένος ο Αλέκος χτυπιέται από αυτοκίνητο και σκοτώνεται.

Απαρηγόρητη, η Στέλλα ερμηνεύει το εμβληματικό τραγούδι της ταινίας: Αγάπη που `γινες δίκοπο

μαχαίρι.

"Αγάπη που `γινες δίκοπο μαχαίρι

άλλοτε μου `δινες μόνο τη χαρά

μα τώρα πνίγεις τη χαρά στο δάκρυ

δε βρίσκω άκρη, δε βρίσκω γιατρειά.

Φωτιές ανάβουνε μες στα δυο του μάτια,

τ’ αστέρια πέφτουνε όταν με θωρεί.

Σβήστε τα φώτα, σβήστε το φεγγάρι

σαν θα με πάρει τον πόνο μου μη δει".

Ο Μίλτος με την σειρά του θέλει να την αλλάξει. Της βάζει τότε τελεσίγραφο: έιτε γάμος είτε χωρισμός:

εκείνη δέχεται απρόθυμα.

Εξηγεί : "Είναι κι αυτός σαν όλους τους άλλους : ιδιοκτήτης, θέλει να με δέσει !".

Ο γάμος έχει προγραμματιστεί για τις 28 Οκτωβρίου, την ημέρα της επέτειος του ΟΧΙ του 1940.

Αλλά η Στέλλα, νιώθοντας παγιδευμένη σε μια κατάσταση που αποδέχτηκε από αγάπη, αποφασίζει να

φύγει. Περιπλανιέται στους δρόμους της Αθήνας. Ο Μίλτος την βρίσκει νωρίς το πρωί κρατώντας ένα

μαχαίρι. Πληγωμένος που τον έχουν παρατήσει στα σκαλιά της εκκλησίας, λέει την πλέον θρυλική

φράση:

“Στέλλα φύγε, κρατάω μαχαίρι!”.

Η Στέλλα αρνείται όμως να το σκάσει, παραμένοντας πιστή στα ιδανικά της. Ο Μίλτος, έχοντας στα

χέρια του την λύση για την ανάκτηση της τιμής του, τη μαχαιρώνει.

Δεν υπάρχει το συνηθισμένο happy end όπως στις άλλες ταινίες της εποχής, αλλά ένα τέλος που είναι

ταυτόχρονα τολμηρό και θαρραλέο.

Εκτός από το ότι είναι μια πρωτοποριακή και βαθιά φεμινιστική ταινία, η Στέλλα αγγίζει πολλά

κοινωνικά ζητήματα : τις σχέσεις των φύλων, την βία, την πατριαρχία, τη φτώχεια.

Η ταινία βασίζεται επίσης σε βαθιά ελληνικές αξίες που σφράγισαν την ταυτότητα του ελληνικού

κράτους. Μπορεί κανείς να αναφέρει την ελληνική επανάσταση του 1821 και το σύνθημα : Ελευθερία ή

Θάνατος. Αυτή είναι η επιλογή που έκανε η πρωταγωνίστρια, η Στέλλα.

Μπορούμε επίσης να μιλήσουμε για το κατηγορηματικό της ΌΧΙ στον θεσμό του γάμου. Είναι ένα ΌΧΙ

που εκφωνεί στις 28 Οκτωβρίου, την ημέρα που η Ελλάδα γιορτάζει την είσοδο της στην αντίσταση

και την απόρριψη του ιταλικού τελεσιγράφου της 28ης Οκτωβρίου 1940.

Είναι επίσης ενδιαφέρον να δούμε πώς αντιδρούν οι υπόλοιποι χαρακτήρες της ταινίας στις

αποφάσεις της Στέλλας. Προκαλεί θαυμασμό, συμπόνια, θυμό, ζήλια και κάποιες φορές ακατανοησία.

Πώς μπορεί μια γυναίκα να θέλει να ζει ελεύθερη, επιτρέποντας στον εαυτό της να κυβερνάται από τις

βαθύτερες επιθυμίες της, ενώ οι υπόλοιποι χαρακτήρες φαίνονται κλειδωμένοι σε έναν

προκαθορισμένο κοινωνικό κώδικα;

Η ταινία Στέλλα αποτελεί ένα αριστούργημα στο είδος της. Είναι μια ταινία διαχρονική για τις αξίες και

τα μηνύματα που μεταφέρει.